Các loại vết bớt thường gặp ở trẻ sơ sinh – khi nào bình thường, khi nào cần lo?

Thường các vết bớt mờ dần, nhưng một số loại cần theo dõi sát. Bài viết giúp cha mẹ phân biệt các dạng bớt phổ biến và dấu hiệu bất thường.

Từ khóa: bớt ở trẻ sơ sinh, bớt xanh Mông Cổ, bớt rượu vang port-wine stain, bớt cà phê sữa, các loại bớt trẻ em, vết bớt có nguy hiểm không

1. Vì sao trẻ sơ sinh lại có bớt?

Nhiều trẻ sinh ra với những vết bớt màu xanh, nâu, đỏ hoặc hồng trên da. Đây là những thay đổi sắc tố hoặc mạch máu bẩm sinh, không phải do bệnh truyền nhiễm và hoàn toàn không gây đau.

Theo Cleveland Clinic, khoảng 1/3 trẻ sơ sinh có ít nhất một vết bớt. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận rằng hầu hết bớt đều lành tính, không ảnh hưởng sức khỏe, nhưng một số dạng mạch máu cần theo dõi để tránh biến chứng.

2. Bớt sắc tố (pigmented birthmarks)

Bớt xanh Mông Cổ (Mongolian spot)

Đây là loại bớt rất quen thuộc ở trẻ châu Á. Màu xanh xám, thường nằm ở mông – lưng dưới, đôi khi ở vai hoặc tay chân.
Bớt này hình thành do các tế bào sắc tố nằm sâu trong lớp bì.
WHO cho biết hơn 80% trẻ châu Á có bớt này.

Đặc điểm quan trọng: bớt tự mờ dần và biến mất trong 4–6 tuổi, không cần điều trị.

Bớt cà phê sữa (Café-au-lait spots)

Vết bớt màu nâu nhạt giống màu cà phê sữa, hình tròn hoặc bầu dục, bề mặt phẳng. Một hoặc hai bớt là bình thường.

Tuy nhiên, theo American Academy of Pediatrics (AAP), nếu trẻ có từ 6 bớt trở lên, hoặc bớt lớn >5 cm ở trẻ nhỏ, cần khám để loại trừ bệnh lý di truyền u sợi thần kinh (Neurofibromatosis type 1).

Nốt ruồi bẩm sinh (Congenital nevus)

Nốt ruồi có thể rất nhỏ đến rất lớn. Những nốt nhỏ và trung bình thường lành tính.
Riêng nốt ruồi khổng lồ (giống mảng đen lớn) cần theo dõi vì nguy cơ ung thư da tăng cao.

3. Bớt mạch máu (vascular birthmarks)

Bớt rượu vang – Port-wine stain (PWS)

PWS là vết bớt màu hồng đậm hoặc đỏ tím, không mất đi khi ấn.
Khác với u máu, bớt rượu vang không tự biến mất; theo thời gian có thể đậm màu hoặc dày hơn.

Nếu bớt nằm ở vùng trán – mắt, theo AAP, trẻ cần tầm soát hội chứng Sturge–Weber, một rối loạn mạch máu hiếm gặp ảnh hưởng não và mắt.

Điều trị ưu tiên: laser nhuộm xung (PDL) khi trẻ còn nhỏ để giảm màu sắc hiệu quả.

Bớt salmon patch (còn gọi là vết hôn thiên thần hoặc nụ hôn của thiên sứ)

Những vết hồng nhạt ở trán, mí mắt, sống mũi hoặc gáy.
Rất phổ biến – chiếm tới 40% trẻ sơ sinh.
Phần lớn mờ dần sau 1–2 tuổi, riêng bớt ở gáy có thể tồn tại lâu hơn nhưng không nguy hiểm.

U máu (Hemangioma)

Không phải bớt, nhưng nhiều phụ huynh nhầm lẫn. Đây là khối tăng sinh mạch máu lành tính, mọc sau sinh vài tuần.

4. Các vết bớt thường gặp khác

Bớt màu xanh lam ở tay chân

Giống bớt Mông Cổ nhưng nằm ở vị trí ngoại biên.
Hầu hết là lành tính, nhưng nếu bớt rất to hoặc lan rộng, cần khám da liễu vì có thể liên quan đến rối loạn sắc tố hiếm gặp.

Bớt đỏ sau cổ – Stork bite

Là dạng salmon patch ở gáy, màu hồng cam.
Không gây hại, không cần điều trị, thường mờ dần khi trẻ lớn.

5. Khi nào vết bớt là dấu hiệu bất thường?

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám khi:

• Bớt lớn nhanh, nổi gồ bất thường hoặc thay đổi màu sắc nhanh.
• Bớt loét, rỉ dịch hoặc chảy máu.
• Bớt ở vùng mí mắt, trán, sống mũi (nguy cơ liên quan não – mắt).
• Trẻ có nhiều bớt cà phê sữa (>6 đốm).
• Bớt gây ảnh hưởng thẩm mỹ nghiêm trọng hoặc khiến trẻ tự ti khi lớn.

Theo NHS UK, bác sĩ sẽ đánh giá loại bớt và gợi ý can thiệp nếu cần: laser, điều trị mạch máu hoặc đơn giản chỉ theo dõi.

6. Chăm sóc trẻ có bớt như thế nào?

Phần lớn bớt không cần chăm sóc đặc biệt. Cha mẹ chỉ cần:

• Tránh cọ xát mạnh vào vùng da có bớt.
• Tránh nắng vì tia UV có thể làm bớt đậm màu hơn.
• Chọn quần áo thoáng, mềm.
• Luôn giữ da khô ráo, sạch sẽ.
• Khám định kỳ nếu bớt có dấu hiệu thay đổi.

Nếu bớt mạch máu được điều trị bằng laser, cần giữ da sạch, bôi thuốc theo hướng dẫn và tránh ánh nắng hoàn toàn trong 1–2 tuần.

Nguồn tham khảo

1. Cleveland Clinic. Birthmarks: Types, Causes, and Treatment, 2024.
2. American Academy of Pediatrics (AAP). Vascular and Pigmented Birthmarks in Newborns, 2023.
3. National Health Service (NHS). Birthmarks Overview, 2024.
4. World Health Organization (WHO). Skin manifestations in newborns, 2023.
5. British Association of Dermatologists (BAD). Pigmented Lesions in Infants, 2022.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Tìm hiểu thêm về các sản phẩm Rainbovit Baby cho bé yêu TẠI ĐÂY
Facebook: Rainbovit Baby
TikTok: Rainbovit Baby
YouTube: Minopharma

CÔNG TY CỔ PHẦN MINO PHARMA
Hotline: 0814154666
Địa chỉ: 83 Hào Nam, Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội
Email: info@minopharma.vn