Viêm âm đạo tái phát: Hậu quả của hệ vi sinh mất cân bằng và thiếu Lactobacillus

Viêm âm đạo là vấn đề phụ khoa phổ biến, chiếm khoảng 30% ca khám sản phụ khoa tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn là tỷ lệ tái phát rất cao – tới 50–60% trong vòng 6 tháng, ngay cả khi đã điều trị bằng thuốc đặt hoặc kháng sinh.

Một trong những nguyên nhân âm thầm gây ra tình trạng này chính là sự thiếu hụt vi khuẩn Lactobacillus – thành phần cốt lõi tạo nên hệ vi sinh vùng kín khỏe mạnh.

Lactobacillus – lớp màng bảo vệ tự nhiên của âm đạo

Ở phụ nữ khỏe mạnh, hơn 90% hệ vi sinh âm đạo là lợi khuẩn Lactobacillus, với các chủng phổ biến như L. crispatus, L. jensenii, L. rhamnosus… Chúng có vai trò:

• Duy trì pH âm đạo khoảng 3.8–4.5
   
• Tiết acid lactic, H₂O₂, bacteriocin ức chế vi khuẩn hại và nấm
   
• Tạo màng sinh học bảo vệ niêm mạc âm đạo
   
• Cạnh tranh chỗ bám, không cho vi khuẩn gây bệnh phát triển
   

Tuy nhiên, sau khi dùng kháng sinh, đặt thuốc kéo dài, hoặc mất cân bằng nội tiết (sinh con, mãn kinh, stress…), lớp vi khuẩn này suy giảm mạnh, tạo điều kiện cho vi khuẩn tạp, Gardnerella, Candida phát triển gây viêm.

Viêm âm đạo tái phát ảnh hưởng gì đến sức khỏe phụ nữ?

• Khí hư tái phát thường xuyên, ảnh hưởng sinh hoạt và tâm lý
   
• Ngứa rát kéo dài, đau khi quan hệ
   
• Tăng nguy cơ viêm tiểu khung, viêm cổ tử cung
   
• Tác động đến khả năng sinh sản nếu không điều trị đúng
   
• Gây rối loạn hệ miễn dịch tại chỗ
   

Số liệu cho thấy đây là vấn đề phổ biến trên toàn cầu

• 29% phụ nữ độ tuổi sinh sản trên thế giới mắc viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)
   
• Trong đó, 58% tái phát trong vòng 6 tháng sau điều trị bằng kháng sinh
   
• Tại Việt Nam, tỷ lệ tái phát thậm chí có thể lên đến 65% do dùng thuốc không đúng cách và không bổ sung lại lợi khuẩn sau điều trị
   

Giải pháp từ probiotic đường uống: tái tạo hệ vi sinh từ bên trong

Các nghiên cứu gần đây cho thấy: probiotic đường uống có thể giúp phục hồi hệ vi sinh vùng kín, khi chứa các chủng Lactobacillus có khả năng di chuyển từ ruột đến âm đạo.

• L. rhamnosus, L. reuteri, L. plantarum là những chủng được chứng minh có hiệu quả
   
• Giảm khí hư bất thường, pH trở về bình thường
   
• Hỗ trợ điều trị và kéo dài thời gian không tái phát viêm âm đạo
   

Một thử nghiệm lâm sàng 2021 (PMC8650819) cho thấy: Sau 4 tuần bổ sung probiotic đường uống, 78% phụ nữ có cải thiện khí hư và độ pH, 60% không tái phát viêm sau 3 tháng.

Ai nên bổ sung men vi sinh đường uống để ngừa viêm tái phát?

• Phụ nữ có tiền sử viêm âm đạo lặp lại
   
• Sau điều trị bằng kháng sinh, thuốc đặt
   
• Phụ nữ sau sinh, tiền mãn kinh, dùng thuốc nội tiết