Viêm âm đạo – tình trạng phụ khoa phổ biến mà không phải ai cũng hiểu đúng

Có lẽ không một người phụ nữ nào trưởng thành lại chưa từng ít nhất một lần trải qua cảm giác ngứa ngáy, khó chịu hay khí hư bất thường ở vùng kín. Và trong phần lớn những lần như vậy, cụm từ được chẩn đoán phổ biến nhất là: viêm âm đạo.

Dù rất phổ biến, nhưng viêm âm đạo lại là một chủ đề mà nhiều người ngại nói, thậm chí hiểu chưa đầy đủ – dẫn đến tình trạng tự điều trị sai cách hoặc không phát hiện kịp thời, khiến bệnh tái đi tái lại, ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Viêm âm đạo là gì?

Viêm âm đạo là tình trạng viêm nhiễm ở niêm mạc âm đạo, do sự mất cân bằng trong môi trường vi sinh vùng kín hoặc do sự xâm nhập của vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng.

Trong điều kiện bình thường, môi trường âm đạo của phụ nữ được duy trì ổn định với độ pH từ 3.8–4.5, nhờ vào sự hiện diện chủ yếu của lợi khuẩn Lactobacillus. Khi hệ vi sinh này bị rối loạn, các tác nhân gây hại có cơ hội phát triển mạnh mẽ và gây viêm.

Phân loại viêm âm đạo thường gặp

Tùy theo nguyên nhân, viêm âm đạo có thể được chia thành các dạng sau:

• Viêm âm đạo do vi khuẩn (bacterial vaginosis – BV): thường gây khí hư loãng, mùi tanh, không ngứa nhiều nhưng dễ tái phát
   
• Viêm do nấm Candida: thường gây ngứa rát dữ dội, khí hư trắng đặc, dính mảng
   
• Viêm do Trichomonas (trùng roi): gây khí hư vàng xanh, mùi hôi, kèm tiểu rát
   
• Viêm âm đạo không đặc hiệu: không do nhiễm trùng rõ ràng mà do kích ứng hóa chất, thay đổi nội tiết…
   

Trong thực tế, rất nhiều phụ nữ gặp tình trạng viêm phối hợp nhiều tác nhân, hoặc viêm mạn tính kéo dài không rõ nguyên nhân.

Dấu hiệu nhận biết sớm viêm âm đạo

Không phải lúc nào viêm âm đạo cũng gây triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, một số biểu hiện thường gặp có thể bao gồm:

• Thay đổi tính chất khí hư (loãng hơn, vón cục, đổi màu vàng/xanh/trắng đục...)
   
• Vùng kín có mùi lạ, tanh nồng hoặc hôi
   
• Cảm giác ngứa, rát, nóng vùng âm hộ – âm đạo
   
• Đau nhẹ khi quan hệ, hoặc tiểu rát
   
• Cảm giác khó chịu vùng kín kéo dài, dù vệ sinh sạch sẽ
   

Điều quan trọng là: không nên tự chẩn đoán viêm âm đạo chỉ dựa vào cảm giác hoặc thay đổi khí hư, vì mỗi dạng viêm có biểu hiện khác nhau và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý phụ khoa khác.

Vì sao phụ nữ dễ bị viêm âm đạo?

• Thay đổi nội tiết tố: như trong thai kỳ, tiền mãn kinh, dùng thuốc tránh thai
   
• Lạm dụng dung dịch vệ sinh có độ pH không phù hợp
   
• Mặc đồ lót ẩm ướt, chất liệu bí bách
   
• Quan hệ  không an toàn, không vệ sinh trước và sau quan hệ
   
• Dùng kháng sinh dài ngày: làm suy giảm lợi khuẩn tự nhiên trong âm đạo
   
• Căng thẳng kéo dài, miễn dịch kém
   

Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hệ vi sinh vùng kín của mỗi phụ nữ mang tính cá nhân hóa cao – tức là cùng một tác nhân có thể gây bệnh ở người này nhưng không ở người khác, tùy vào trạng thái miễn dịch, nội tiết và hệ lợi khuẩn vốn có.

Viêm âm đạo có nguy hiểm không?

Viêm âm đạo tuy không đe dọa tính mạng, nhưng nếu để kéo dài hoặc tái phát nhiều lần có thể:

• Gây suy giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến tâm lý, sinh hoạt vợ chồng
   
• Gây viêm ngược dòng lên tử cung, vòi trứng – có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản
   
• Tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục
   
• Trong thai kỳ, viêm âm đạo không kiểm soát có thể gây vỡ ối sớm, sinh non
   

Từ khóa:

viêm âm đạo là gì, dấu hiệu viêm âm đạo, nguyên nhân viêm âm đạo, khí hư bất thường, nhiễm nấm Candida, viêm âm đạo do vi khuẩn, bệnh phụ khoa phổ biến, viêm âm đạo có nguy hiểm không, khí hư có mùi tanh, vùng kín ngứa rát